Παρασκευή , Σεπτέμβριος 22 2017
News :
Home / DogMag / Υπάρχουν κυρίαρχοι σκύλοι; (έρευνα)

Υπάρχουν κυρίαρχοι σκύλοι; (έρευνα)

3d9c691fd3a1e80f63a4a70c2a2e3155_xl

Υπάρχει επιστημονική έρευνα που αποδεικνύει πως η συμπεριφορά των σκύλων στηρίζεται στην κυριαρχικότητα;

Πριν ένα περίπου χρόνο, δημοσιεύτηκε μια μελέτη που περιέγραψε πως τα σκυλιά που τρέχουν μπροστά από τα άλλα είναι και πιο «κυριαρχικά» από τα άλλα.

Η μελέτη χρησιμοποίησε έναν ιδιοκτήτη με τους 6 του σκύλους. Τα αποτελέσματα περιγράφουν πως σε ένα συγκεκριμένο ζευγάρι σκύλων, αυτός που τρώει πρώτος, γαυγίζει πρώτος, και συνήθως νικάει όταν μαλώνουν, σύμφωνα πάντα με τον ιδιοκτήτη τους, τον έναν και μοναδικό ιδιοκτήτη που χρησιμοποίησε η έρευνα, θα τρέχει και πρώτος. Βέβαια αυτό δεν ισχύει πάντα σύμφωνα με τους ερευνητές, αλλά σε ένα ποσοστό 50%-85%, δηλαδή μπορεί άλλες φορές ο άλλος σκύλος να νικάει και να τρώει, γαυγίζει, τρέχει πρώτος, ενώ αν βρεθεί σε επαφή με άλλο σκύλο ή σε μια άλλη περίσταση η σχέση αυτή να αντιστραφεί.

Το πρόβλημα όμως με την έρευνα αυτή, εκτός του ότι χρησιμοποίησε μόνο ένα συγκεκριμένο ιδιοκτήτη με τους σκύλους του, προκύπτει επειδή αντί να περιγράψει αντικειμενικά τις συμπεριφορές των σκύλων, όρισε την τάση του σκύλου να τρώει, να γαυγίζει πρώτος και να νικάει όταν μαλώνει με τον άλλο σκύλο ως “κυριαρχικότητα”, δηλαδή, χωρίς να γνωρίζει την αιτία ή τα αίτια, γιατί μπορεί να μην είναι μόνο ένα, που το ζώο κάνει ότι κάνει, τη βάφτισε “κυριαρχικότητα”. Τόνισαν βέβαια οι ερευνητές, πως η κυριαρχικότητα δεν περιγράφει την προσωπικότητα ενός ζώου, αλλά την τάση του σε μια συγκεκριμένη στιγμή και απέναντι ενός συγκεκριμένου άλλου σκύλου, δηλαδή σε άλλη περίσταση και απέναντι άλλου ζώου, η σχέση αυτή μπορεί να αλλάξει έως και να αντιστραφεί και το “κυριαρχικό” ζώο να γίνει “υποτακτικό” και το αντίθετο. Παρόλα αυτά, αυτοί που προτιμούν να βαφτίζουν τα ζώα “κυριαρχικά”, να αγνοούν τα βιολογικά συναισθηματικά κίνητρα που οδηγούν τα σκυλιά να συμπεριφέρονται διαφορετικά σε κάθε περίσταση και να χρησιμοποιούν επικίνδυνες και ξεπερασμένες μεθόδους, π.χ. πνίχτες και κολάρα με καρφιά, για να “κυριαρχήσουν” οι ίδιοι στους σκύλους τους, χρησιμοποίησαν το άρθρο αυτό, το οποίο προφανώς έχει κάποια σοβαρά επιστημονικά κενά, για να υποστηρίξουν τις ιδέες τους.

3989

Δυστυχώς όμως το ζήτημα αυτό δεν είναι μόνο θέμα οπτικής και στείρας επιστημονικής διαφωνίας, αλλά ζήτημα βιολογικής αλήθειας και πρωτίστως ευζωίας (σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής υγείας) των τετράποδων φίλων μας, μιας και η χρήση βίαιων μεθόδων μπορεί όχι μόνο να τραυματίσει σωματικά και ψυχικά το σκύλο, αλλά και να καταστρέψει τη σχέση ανθρώπου-σκύλου.

Η κυριαρχικότητα στη σχέση ανθρώπου και σκύλου

Δυστυχώς, η κυριαρχικότητα δεν είναι μόνο ένα θεωρητικό ζήτημα το οποίο συζητείται μεταξύ των ειδικών, αλλά μια έννοια που έχει επηρεάσει τη συμπεριφορά του ανθρώπου απέναντι στο σκύλο. Στην προσπάθεια πολλών ανθρώπων να αποτρέψουν την εκδήλωση ανεπιθύμητης συμπεριφορά, συνήθως επιθετικής, από το σκύλο τους χρησιμοποιείται συχνά βία και καταναγκασμός. Έχει βρεθεί πως οι ανθρώπινες συμπεριφορές αυτές είναι επιβαρυντικοί παράγοντες για την εκδήλωση επιθετικής συμπεριφοράς από το σκύλο, δηλαδή αντί να μειώνεται ο κίνδυνος εμφάνισης επιθετικής συμπεριφοράς, με τη βία και τον καταναγκασμό ελλοχεύει ο κίνδυνος να αυξηθεί (Casey et al. 2013). Δυστυχώς, η χρήση βίας, συνήθως μέσα από τη χρήση πνιχτών, κολάρων με καρφιά κ.α., ως μέσο επίλυσης προβληματικών συμπεριφορών έχει προβληθεί μέσα από τηλεοπτικές εκπομπές ως ορθή προσφέροντας, φαινομενικά τουλάχιστον, μια γρήγορη λύση σε πολλά προβλήματα. Στην πραγματικότητα όμως, ελάχιστα προβλήματα μπορούν να επιλυθούν μέσα στη λίγη ώρα που κρατάει κάθε εκπομπή, πόσο μάλλον προβλήματα επιθετικότητας που κατά κανόνα είναι ιδιαίτερα περίπλοκα. Παράλληλα, επειδή τα πραγματικά αίτια του προβλήματος καλύπτονται από το πέπλο της κυριαρχικότητας, συνήθως το πρόβλημα επιτείνεται με κίνδυνο να καταστρέφονται οι σχέσεις ανθρώπου-σκύλου.

shutterstock_107361956

Πριν κάποιες δεκαετίες, κάτι αντίστοιχο συνέβαινε και με την ανατροφή των παιδιών, όταν η χρήση τιμωρίας ίσως και βίας επικρατούσε ως άρχουσα αντίληψη, γεγονός το οποίο έχει αντικατασταθεί πλέον από πιο αποτελεσματικές μεθόδους που ως στόχο έχουν να δώσουν τα εφόδια στο παιδί να μάθει ποιο είναι το σωστό και τι πρέπει να κάνει αντί απλά να το αποτρέπουν από αυτό που δεν πρέπει να κάνει. Έτσι και στο σκύλο πλέον, απώτερος σκοπός είναι όχι μόνο να συμπεριφέρεται διαφορετικά, αλλά να αλλάξουν τα συναισθηματικά κίνητρα που τον ωθούν στην ανεπιθύμητη συμπεριφορά και να υιοθετήσει μια καινούργια επιθυμητή συμπεριφορά, χωρίς κάθε στιγμή να πρέπει ο ιδιοκτήτης του να το διορθώσει για τα λάθη του. Στα σκυλιά, όπως και στα μικρά παιδιά, είναι πιο αποτελεσματικό να τους δώσουμε να καταλάβουν τι θέλουμε να κάνουν, παρά απλά να τα αποτρέπουμε από αυτό που κάνουν.

Αρμονική συμβίωση ανθρώπου-σκύλου

Η επιθυμία κάθε ιδιοκτήτη είναι να αποκτήσει την ικανότητα να επηρεάζει το σκύλο του με σκοπό αυτός να ακολουθεί πρόθυμα και οικειοθελώς την επιθυμητή από τον ιδιοκτήτη συμπεριφορά, χωρίς να χρειάζεται ο ίδιος να τον καθοδηγεί και να τον διορθώνει. Η περιγραφή αυτή είναι ο ορισμός του ηγέτη που όπως γίνεται κατανοητό δεν έχει να κάνει με την κυριαρχικότητα (Dubrin, 1990). O εξαναγκασμός που προϋποθέτει η κυριαρχικότητα παράγει παθητική αντίσταση, η οποία απαιτεί συνεχή καθοδήγηση, και συνήθως δεν είναι αποτελεσματικός τρόπος για να αποδώσει την επιθυμητή συμπεριφορά.

Πρακτικά όμως, τι θα συμβουλεύσουμε έναν ιδιοκτήτη που μας περιγράφει πως φοβάται ότι σκύλος του μπορεί είναι κυριαρχικός;

– Επιβράβευση της επιθυμητής συμπεριφοράς αμέσως μετά τη συμπεριφορά. Επιβράβευση σημαίνει οτιδήποτε αρέσει στο ζώο, π.χ. χάδι, παιχνίδι, λιχουδιά ή και ένα «Μπράβο».

– Αγνοούμε την μη-επιθυμητή συμπεριφορά (αν είναι δυνατόν να αγνοηθεί και δεν είναι επικίνδυνο, π.χ. δεν μπορούμε να αγνοήσουμε ένα σκύλο που δαγκώνει).

– Αποφεύγουμε τη χρήση τιμωρίας, ιδιαίτερα φυσικής βίας και βοηθημάτων, όπως ο πνίχτης, κολάρο με καρφιά κτλ. Συγκεκριμένα, σε περιστατικά επιθετικότητας η χρήση τιμωρίας μπορεί να αποβεί μέχρι και επικίνδυνη για τη σωματική ακεραιότητα των ιδιοκτητών.

– Συνέπεια στη συμπεριφορά μας. Να αποφασίσει όλη η οικογένεια μαζί τους κανόνες του σπιτιού, π.χ. ο σκύλος επιτρέπεται να κοιμάται στο κρεβάτι, επιτρέπεται να ανεβαίνει στον καναπέ, και να τους ακολουθούν όλα τα μέλη της οικογένειας. Αν για παράδειγμα, μια μέρα βρέξει και ο σκύλος είναι λερωμένος πρέπει να τον καθαρίσουμε και όχι να του απαγορεύσουμε επίμονα να μην ανέβει στον καναπέ, γιατί δε θα καταλάβει το γιατί. Ή αν όταν είμαστε χαρούμενοι αποτρέπουμε το σκύλο μας να ανέβει στον καναπέ ενώ όταν είμαστε στεναχωρημένοι τον φωνάζουμε να κάτσει μαζί μας για να μας κάνει παρέα, δε θα καταλάβει τι είναι αυτό που πραγματικά του ζητάμε να κάνει.

– Αν κρίνουμε πως χρειάζεται να παραπέμψουμε τον ιδιοκτήτη για περαιτέρω βοήθεια, επιλέγουμε επαγγελματίες που δε χρησιμοποιούν τιμωρία ή μέσα εκφοβισμού, όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, ιδανικά αφού πρώτα τους επισκεφτούμε για να δούμε τη δουλειά τους.

Επίλογος

Οι κτηνίατροι είμαστε οι πρώτοι που θα δούμε ένα ζώο από τι πρώτες κιόλας μέρες της ζωής του και ο ιδιοκτήτης του πρώτους εμάς θα ρωτήσει για τυχόν προβλήματα που αντιμετωπίζει με το κατοικίδιο του. Η σωστή ενημέρωση και διαπαιδαγώγηση των ιδιοκτητών για τη συμπεριφορά του σκύλου τους, για το ότι ο σκύλος τους δεν είναι κυριαρχικός, έχει ανάγκες που οφείλουμε να σεβαστούμε και κάποιες απλές συμβουλές για το πώς να συμπεριφερθούν απέναντί του, μπορούν να συντελέσουν στη πρόληψη προβληματικών συμπεριφορών, στη βελτίωση των σχέσεων ανθρώπου-σκύλου και στην προάσπιση της ευζωίας τόσο των ανθρώπων, αλλά τόσο και του σκύλου.

 

Χρήστος Η. Καραγιάννης

Κτηνίατρος, MSc, MRCVS,

Ειδικευόμενος του Ευρωπαϊκού Κτηνιατρικού Κολλεγίου Συμπεριφοράς Ζώων (ECAWBM),

Animal Behaviour Clinic, University of Lincoln

 

Πηγή

Πηγή 2

About DogWay

Δείτε επίσης:

Θα λιώσετε! Ο ιδιοκτήτης κάνει «καψόνι» στον σκύλο του και στο τέλος εκείνος… (vid)

Να …ταλαιπωρήσει λίγο το συμπαθέστατο σκυλάκο του θέλησε ένας άνδρας από την Ιαπωνία, αλλά ο …

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *